Thanh tra ở Gia Lai ghi nhận trường thiếu phòng bộ môn, hóa chất để đến hết hạn

Cuối tháng 9/2026, Thanh tra tỉnh Gia Lai công bố kết luận tại 8 trường có cấp THPT. Theo VietnamPlus, một số trường còn thiếu phòng học bộ môn và nhân viên thiết bị. Trong phần nói về thiết bị, vật tư dạy học, bài báo cũng nêu hóa chất được cấp nhưng không dùng, để lâu đến hết hạn.1

Trước đó, hai kết luận khác tại 45 trường trong tỉnh ghi nhận tình trạng thiếu phòng chức năng và thiết bị dạy học.2

Nhóm nhận định: có vật tư chưa chắc đã có giờ thực hành. Còn cần người chuẩn bị và điều kiện tổ chức.

Cả nước còn thiếu hàng nghìn phòng học bộ môn ở cấp THPT

Một bài tổng hợp trên Tạp chí Thiết bị Giáo dục nêu: để thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, cấp THPT còn thiếu 5.328 phòng học bộ môn, thiết bị dạy học tối thiểu mới đáp ứng 58,9% nhu cầu.3

Ở Hà Tĩnh, đoàn giám sát của Ủy ban MTTQ tỉnh ghi nhận phòng thí nghiệm thực hành còn thiếu so với quy định.4

Số liệu thuộc năm học 2022–2023. Nhóm chưa tìm được số liệu toàn quốc mới hơn, cũng chưa có số liệu riêng cho phòng Hóa và Sinh.

Giáo viên muốn cho làm thí nghiệm nhiều hơn, nhưng vướng nhiều việc

Trong khảo sát 285 giảng viên và giáo viên Hóa ở nhiều tỉnh thành, chỉ 27,7% thường xuyên dùng thí nghiệm khi dạy bài mới. Trở ngại lớn nhất là không có cán bộ chuyên trách phòng thí nghiệm và chế độ đãi ngộ cho công tác thực hành. Nhiều ý kiến nêu thêm: ít kinh phí mua hóa chất, một phòng thực hành cho nhiều lớp, mất nhiều thời gian chuẩn bị và dọn dẹp.5

Ở Hà Nội, một khảo sát về dạy thực hành ghi nhận 72% trường THPT chưa có phòng thí nghiệm riêng. 98% giáo viên cho rằng cần tăng thời gian cho học sinh làm thí nghiệm, còn học sinh mong muốn nhất là được quan sát và tự làm nhiều thí nghiệm hơn.6

Khảo sát 285 giáo viên thực hiện qua phiếu trực tuyến. Khảo sát ở Hà Nội chỉ thuộc một địa phương. Cả hai không đại diện cho toàn quốc.

Làm thật cần được chuẩn bị, vì một thao tác sai có thể gây tai nạn

Báo Sài Gòn Giải Phóng điểm lại 3 vụ tai nạn liên quan đến giờ thí nghiệm, tổng cộng 8 học sinh bị thương: nổ ống nghiệm ở Nghệ An (2/2019), bỏng cồn ở Cần Thơ (1/2018) và nổ trong phòng thí nghiệm hóa ở Hà Nội (1/2017). Bài báo dẫn ý kiến cho rằng nguyên nhân đến từ sự chủ quan và thiếu giám sát quy trình.7

Giáo viên trong khảo sát năm 2021 cũng cho biết kỹ năng thực hành của học sinh còn yếu, thao tác có khi thiếu an toàn.5

Nhóm nhận định: điều này không có nghĩa nên tránh thí nghiệm thật. Học sinh cần một nơi để tập trước, nơi làm sai không ai bị thương.

Các vụ việc diễn ra từ 2017 đến 2019. Nhóm chưa có thống kê chung về tai nạn thí nghiệm ở trường học.

Một số trường đã tự tìm đến mô phỏng để bù chỗ thiếu

Thiếu thiết bị, một trường THPT ở Hà Giang cho học sinh thực hành nhiều bài qua mô phỏng.8 Một trường THPT ở Thừa Thiên - Huế dùng thiết bị ảo, mô phỏng trên máy tính để bù chỗ thiếu.9 Ba trường THCS ở TP Lào Cai thống nhất mỗi trường hoàn thiện ít nhất 10 thí nghiệm ảo, đồng thời báo cáo một số học liệu số không tương thích với máy tính của trường và khó cài đặt.10

Về hiệu quả, một phân tích tổng hợp quốc tế ghi nhận phòng thí nghiệm ảo có mức tác động trung bình tới kết quả học tập (g = 0,587).11 Ở Việt Nam, một nghiên cứu với sinh viên ngành Hóa cho thấy nhóm xem thêm VR hiểu rõ hơn các bộ phận của máy phân tích.12

Nhóm nhận định: nghiên cứu của Đại học Huế vẫn xem thí nghiệm thật giữ vai trò chính.5 Vì vậy công cụ ảo nên đi cùng giờ thực hành thật, cho học sinh tự thao tác và chạy được trên máy sẵn có.